به یاد ابراهیم یونسی؛ خالق نخستین کتاب بالینی داستان نویسان جوان!
نوشتن در باره آدمهای تازه در گذشته را دوست ندارم، هم اینکه به قول معروف تا طرف مرده به یاد او میافتیم و همین که بدتر از آن، احساس آن تابوت سازهای فیلمهای وسترن به آدم دست می دهد که به محض اینکه یکی در فیلم از پای میافتد، خیلی زود بالای سرش حاضر میشوند!
وقتی بالاخره بر تردیدهای خودم غلبه کردم و تصمیم گرفتم چند خطی درباره ابراهیم یونسی بنویسم اولین حسی که داشتم همین بود؛ اما با این حال حیفم آمد که اشارهای به او نکنم. متاسفانه باید گفت ابراهیم یونسی داستاننویس بزرگی نبود، نه آنگونه که در خور قد و قوارهی نام مترجمی باشد که تریستام شندی و یا دفتر یادداشت روزانه یک نویسنده و انبوهی دیگر از داستانهای ماندگار دنیای ادبیات را ترجمه کرده، اگر سطح ترجمه هایش تا این اندازه بالا نبود شاید کارنامه داستان نویسی اش بیشتر به چشم میآمد.
گذشته از همه این ها نام ابراهیم یونسی با یک کتاب به مراتب بیش از همه آثارش، به ویژه در بین نسل های قدیمیتر علاقه مندان ادبیات داستانی شناخته شده است . آن چیزی نیست جز کتاب مستطاب «هنر داستاننویسی» کتابی که در نوع خود در زبان فارسی اولین بود و امروز هم با وجود انتشار کتابهای تالیفی و ترجمه ای فراوان هنوز به عنوان یکی از بهترین منابع برای کسانی که تازه می خواهند داستان نویسی را بیاموزند، جامع بوده و نکات آموختنی فراوان دارد. یوتسی در زمینه ترجمه کتابهای آموزش داستاننویسی نیز یکی از آعاز کران است، با کتاب جنبههای رمان اثر ای.ام. فورستر. ناگفته نماند که خود کتاب هنر داستاننوسی نیز در اصل اثری ترجمهایست که یونسی با زبانی همهفهمتر به فرسی برگردانده و تدوین کرده است. به هرحال کتاب هنر داستان نویسی کتاب بالینی بسیاری از علاقمندان داستان نویسی در چند نسل اخیر بوده و تا مدتها نیز در نوع خود رقیبی نداشتهتا این که در میانهی دهه شصت جمال میر صادقی عناصر داستان را به چاپ سپرده بوده، البته از ان پس نیز پابهپای عناصر داستان هواره جزو آثار مطرح در حوزه ی خود بوده.
اما ابراهیم یونسی در یک زمینه دیگر هم نامش برای کتاب باز همای قدیمی فراموش نشدنی و نوستالژیک است و آن هم ترجمه چند جلد از مجموعه کتابهای فراموشنشدنی «کتابهای طلایی»ست که انتشارات امیر کبیر برای کودکان و نوجوانان در دهه چهل منتشر میکرد و تا سالها بعد نیز در میان این گروه سنی دست به دست میشد.
وباز ابراهیم یونسی یک نقطه روشن دیگر در کارنامه خود دارد (البته نه کارمامه ادبی اش) و آن اینکه در دولت موقت مهندس بازرگان استاندار کردستان بوده!
یادش گرامی و نامش مانا باد